GIÁ TRỊ CỦA VĂN BẢN CÔNG CHỨNG

             Trong cuộc sống thường ngày cũng như trong quá trình giao lưu dân sự, kinh tế, thương mại…không phải lúc nào cũng diễn ra suôn sẻ. Để phòng ngừa các tranh chấp, bảo đảm an toàn pháp lý cho các quan hệ giao dịch dân sự, kinh tế, thương mại… rất cần có các chứng cứ công chứng (văn bản công chứng). Đó là loại chứng cứ xác thực, chứng cứ đáng tin cậy hơn hẳn các loại giấy tờ không có chứng nhận xác thực hoặc chỉ trình bày bằng miệng
             Công chứng là một hoạt động quan trọng, một thể chế không thể thiếu được của Nhà nước pháp quyền. Thông qua hoạt động công chứng, các quy định, hướng dẫn, điều chỉnh pháp luật trở thành hiện thực sinh động của đời sống xã hội, thành hành vi xử sự theo đúng pháp luật. Do đó, xét trên bình diện công dân thì công chứng là một công cụ hữu hiệu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, phòng ngừa tranh chấp và vi phạm pháp luật, tạo ra sự ổn định của quan hệ giao dịch dân sự, đảm bảo trật tự, kỷ cương. Mặt khác về phương diện Nhà nước thì công chứng tạo ra một chứng cứ xác thực, kịp thời không ai có thể phản bác, chối cãi, trừ trường hợp có ý kiến của người thứ ba và được quá trình tố tụng cho là không đúng, bởi vậy văn bản công chứng không chỉ là công cụ pháp lý quan trọng của Nhà nước pháp quyền mà còn là công cụ pháp lý quan trọng của thế kỷ XXI
            Theo Luật công chứng, Hợp đồng, giao dịch bằng văn bản đã được công chứng theo quy định gọi là văn bản công chứng.  Văn bản công chứng bao gồm các nội dung sau đây: Hợp đồng, giao dịch; Lời chứng của công chứng viên và có hiệu lực kể từ ngày được công chứng viên ký và có đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng. Văn bản công chứng có các đặc điểm:
            - Sự chính xác về ngày tháng năm công chứng, chủ thể, địa điểm;
            - Chính thức hoá các sự kiện pháp lý;
            - Sự phù hợp của nội dung trong văn bản công chứng với pháp luật, đạo đức xã hội;
            - Sự tuân thủ về mặt hình thức của văn bản công chứng;
            - Sự tuân thủ các nguyên tắc và thủ tục, trình tự công chứng.
Văn bản công chứng có hai giá trị cụ thể: Giá trị chứng cứ và giá trị thi hành
           - Chứng cứ được phân thành hai loại: chứng cứ vật chất (văn bản, vật chứng) và chứng cứ miệng (lời nói). Điều 6 Luật Công chứng có ghi: Văn bản công chứng có giá trị chứng cứ; những tình tiết, sự kiện trong văn bản công chứng không phải chứng minh, trừ trường hợp bị Toà án tuyên bố là vô hiệu.
Cần có sự phân biệt giá trị chứng cứ và giá trị chứng minh. Thông thường các văn bản tư có giá trị chứng minh, còn văn bản công chứng có giá trị chứng cứ. Giá trị chứng cứ có độ tin cậy cao, cho nên không thể tuỳ tiện huỷ bỏ một văn bản có giá trị chứng cứ mà việc đó chỉ có thể thực hiện trong trường hợp có căn cứ rõ ràng và phải do Toà án tuyên bằng một vản án có hiệu lực pháp luật. Việc huỷ văn bản được quy định trong luật tố tụng
           - Hợp đồng đã được công chứng có giá trị thi hành đối với các bên giao kết; trong trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện nghĩa vụ của mình, thì bên kia có quyền yêu cầu cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật.

(Theo giáo trình Nghiệp vụ Công chứng viên, Nhà xuất bản thống kê, 2003)